Is oververmoeidheid een ding?

Ik hoor vaak dat ouders/verzorgers zich zorgen maken over oververmoeidheid.

Dit zorgt er vaak voor dat er te strak wordt vastgehouden aan bepaalde schema’s en wakkertijden, uit angst voor oververmoeidheid.

Is dat wel terecht?

Overdiagnosticering

Oververmoeidheid wordt mijns inziens veel te snel als oorzaak voor slaap-uitdagingen genoemd.

Als een kind korte slaapjes doet, is hij oververmoeid. Als een kind vroeg wakker wordt in de ochtend: oververmoeid. Een kind dat geen slaapcycli aan elkaar koppelt, komt door oververmoeidheid, zo wordt snel geroepen.

Het probleem daarbij is dat er veel te veel nadruk wordt gelegd op die tijden. En de effecten van slaaptekort.

Kan het ook iets anders zijn?

Maar wat nou als het kind helemaal niet oververmoeid is?

Er zijn zoveel scenario’s denkbaar waarom een kind kort slaapt, vroeg waakt en niet doorslaapt.

Waaronder, en dat is een ernstig ondergesneeuwd stuk, dat het biologisch normaal is dat baby’s en jonge kinderen korte slaapjes doen, niet doorslapen en vroege vogels zijn!

Als daar nog bijkomt dat er te dwangmatig wordt geprobeerd om een kind meer te laten slapen dan zijn individuele slaapbehoefte, dan is het logisch dat er meer slaapfragmentatie is.

Hyper of…?

En nou hoor ik je denken, mijn kind is zo hyper als hij ‘te laat’ is voor zijn slaapje.

Ja, kan helemaal kloppen. Maar is dat oververmoeidheid?

Of is dat dysregulatie. Is dat een zenuwstelsel dat onvoldoende kan terugveren naar een arousalniveau dat binnen de ‘window of tolerance’ zit?

Er is geen bewijs dat incidenteel te laat gaan slapen zorgt voor oververmoeidheid.

Overigens is dat hypere ook een normaal circadiaans verschijnsel vlak voor het slapen gaan, en wordt wel de wake maintenance zone genoemd. Dat is geen oververmoeidheid.

Daarmee wil ik niet zeggen dat oververmoeidheid niet bestaat. Er zijn wel degelijk scenario’s waarin een kind oververmoeid kan zijn, maar dat zijn veel structurelere gevallen van slaapdeprivatie. Niet af en toe eens een slaapje overslaan of later naar bed gaan.

Het brein regelt zo’n incident heel goed en richt de slaaparchitectuur zodanig in dat het krijgt wat het nodig heeft.

Focus op regulatie

Maar wat doe je dan met dat hypere kind, hoor ik je vragen?

Het antwoord is niet om dan slaap af te dwingen.

Het antwoord zit hem in regulatie. Het is van belang dat een kind in een kalme staat is, een gereguleerd zenuwstelsel heeft. En dat ziet er overigens voor elk kind anders uit

Daarnaast is het veel belangrijker te kijken naar je kind in plaats van wakkertijden en schema’s.

Hoeveel slaap heeft jouw kind nodig?

Welke tijden zijn in dat licht realistisch om slaap aan te bieden?

Kortom, lees je kind in plaats van de boeken!

 

Wil je mij volgen?

Like en volg me op FacebookInstagram en abonneer je op de nieuwsbrief hieronder. Geen spam, enkel de nieuwe blogs boordevol tips en informatie rondom slapen en opvoeding.

Is deze blog interessant voor iemand die je kent? Deel deze blog gerust met anderen. Zie de buttons voor delen onderaan de blog.

Slaap Zoet Consuela Hendriks Gz-psycholoog Orthopedagoog Droomritmecoach Slaapcoach

Over de auteur

Consuela Hendriks is BIG-geregistreerd GZ-psycholoog, orthopedagoog en gecertificeerd slaapcoach. Ze is bijna 20 jaar werkzaam in de geestelijke gezondheidszorg. Met haar jarenlange ervaring in haar praktijk voor psychologische en pedagogische hulpverlening, diagnostiek en 1e en 2e lijnsbehandeling voor kinderen, jongeren en jongvolwassenen heeft zij veel gezinnen mogen ondersteunen bij ontwikkelings- en opvoedingsvraagstukken, waaronder slaapproblematiek. Haar expertise en ervaring ligt niet alleen op het gebied van zich 'normaal' ontwikkelende kinderen maar tevens op het gebied van kinderen met ontwikkelingsstoornissen. Klik op de foto om meer te lezen over Consuela Hendriks.

Abonneer je op de nieuwsbrief!

Bron foto: Laura Garcia via Pexels

Delen: